Privé

Digitale meters: een stand van zaken

In Vlaanderen worden vanaf juli 2019 de eerste digitale meters voor elektriciteit en gas geplaatst. In Brussel loopt momenteel een proefproject en ook Wallonië heeft de keuze gemaakt om de oude meters te vervangen door zogenaamde ‘slimme meters’.

Er is al veel gezegd en geschreven over digitale meters. De netwerkbeheerders wijzen op de vele voordelen van zulke energiemeters en worden daarin gesteund door beleidsmakers. Consumentenverenigingen zoals Test-Aankoop vrezen dan weer dat de kosten gedragen zullen worden door de burgers. En ondertussen lijkt de man in de straat niet wakker te liggen van zijn energiemeter. Hoog tijd voor een stand van zaken!

Wat is een digitale meter?

De meeste mensen hebben thuis een elektromechanische meter met een draaiteller. De digitale meter is er één met een elektronische display. Net als de klassieke Ferrarismeters meet hij het elektriciteits- en aardgasverbruik, maar de digitale meter kan ook afzonderlijk de opname en de injectie (door bijvoorbeeld zonnepanelen) meten. Dit nieuwe type meter dankt zijn naam aan de ingebouwde communicatietechnologie waardoor hij informatie kan versturen en ontvangen. Hierdoor krijg je meer inzicht in jouw energieverbruik en zie je snel waar je kan besparen.

Wat zijn de voordelen van een digitale meter?

De nieuwe generatie digitale energiemeters biedt heel wat voordelen:

  • Automatische meteropname: De meterstanden worden automatisch doorgestuurd naar de netbeheerder. Er hoeft dus niemand meer langs te komen voor een meteropname.
  • Geen aparte budgetmeters nodig: De slimme meter geeft feedback over het werkelijke verbruik. Hierdoor kunnen energieleveranciers werken met een systeem van voorafbetaling waarbij het plaatsen van een budgetmeter overbodig is.
  • Kostenefficiënt elektriciteitsverbruik dankzij betere monitoring: Met een slimme meter kan je jouw stroomverbruik via allerlei apps opvolgen. Systemen waarbij je vaatwasser of wasmachine pas aanslaat wanneer de stroom het goedkoopst is, worden bovendien mogelijk.
  • Eenvoudig overschakeling tussen enkel- en tweevoudig tarief.
  • Afsluiten en (her)aansluiten wordt goedkoper: Het afsluiten of aansluiten van een slimme meter kan vanop afstand gebeuren. Hierdoor vallen de hoge kosten voor het af- en aansluiten grotendeels weg.

Wat zijn de nadelen van een digitale meter?

  • De bezuinigingen zijn voor sommigen eerder beperkt: Het klopt dat een slimme meter helpt om je verbruik op te volgen en je zo stimuleert om bewuster met energie om te gaan. Maar als je al energiebewust leeft, biedt de meter op dat vlak geen meerwaarde. Bovendien verbruikt de digitale meter, in tegenstelling tot een mechanisch exemplaar, zelf ook energie.
  • Meer storingen en kortere levensduur: In vergelijking met een mechanische meter is een digitale meter gevoeliger aan storingen en gaat hij minder lang mee.
  • Minder gedoe, maar ook minder privacy: Een slimme meter maakt gebruik van een internetverbinding om je gegevens rechtstreeks door te sturen naar de energieleverancier. Als klant ben je uiteraard eigenaar van deze gegevens. De overheid zal bepalen wie welke data mag gebruiken.
  • Voorlopig nog geen regeling voor mensen met zonnepanelen: Een slimme meter draait niet terug, maar houdt zowel het verbruik en de productie van elektriciteit bij. Technisch gezien is het dus perfect mogelijk om het verbruik te compenseren met de productie. Hoe en of deze compensatie ook gevalideerd zal worden, moet nog wettelijk geregeld worden.

Uitrol digitale meters in Vlaanderen

Vanaf 2019 worden de digitale meters geleidelijk aan geïnstalleerd in heel Vlaanderen. Bouwers, verbouwers, eigenaars van zonnepanelen en klanten met een budgetmeter komen eerst aan de beurt. Door vertraging bij de levering en door technische problemen is de invoering uitgesteld tot 1 juli 2019.

In maart 2019 bereikte de Vlaamse regering een akkoord over een regeling voor eigenaars van een zonnepaneleninstallatie:

  • Voor alle installaties, geplaatst vóór 1 januari 2021, kan je als eigenaar kiezen om in het huidige systeem te blijven. Dit betekent dat je gedurende 15 jaar kan rekenen op een terugdraaiende teller, zowel op distributiekosten als op elektriciteitskosten. Heb je een installatie van 5 jaar oud, dan val je dus nog 10 jaar onder deze regeling.
  • Je kunt ook op elk moment overstappen naar het nieuwe tariefsysteem dat ontwikkeld wordt door de VREG. In dit systeem betaal je nettarieven op alle elektriciteit die je van het net haalt (dus vervalt de terugdraaiende teller op je distributiekosten). Dit systeem is vooral voordelig wanneer je overdag meestal thuis bent en veel van je zelf opgewekte stroom onmiddellijk gebruikt.

 Wens je meer info over de uitrol van digitale meters in Vlaanderen? Neem dan eens een kijkje op de website van Eandis.

Wie betaalt de kosten van de digitale meter?

Op 9 mei voerde De Vlaamse energieregulator VREG een kosten-batenanalyse uit over de uitrol van digitale meters in Vlaanderen. Die analyse spreekt van een juiste beleidskeuze en een maatschappelijk winstgevend effect dat kan oplopen tot 393 miljoen. Toch zal de plaatsing van digitale meters ook een kleine kost hebben voor de gezinnen.

Een gemiddeld gezin zou volgens de VREG maximaal 1,30 euro per maand meer betalen, met name via hogere tarieven van de netbeheerders. Volgens Tommelein kan deze extra kost echter gemakkelijk teruggewonnen worden door de energiebesparing die gepaard gaat met een actief gebruik van de digitale meter.

Digitale meters in Brussel en Wallonië

De Brusselse regering is momenteel nog bezig met het opstellen van de juridische kaders om de uitrol van elektronische meters en hun functionaliteiten in de komende jaren mogelijk te maken. Sibelga gaat in de eerste fase Smart Ready-meters plaatsen die vanop afstand gecontroleerd worden. Vanaf 2023 zouden elk jaar 40.000 slimme meters worden geplaatst. Er kan dus nog veel gebeuren op vlak van technologie, kosten, noden …

Ook Waals minister van Energie Christophe Lacroix bevestigt dat digitale meters de enige logische keuze voor de toekomst zijn in termen van voortuitgang en efficiëntie. Vanaf 1 januari 2020 zul je voor nieuwe zonnepaneleninstallaties, geplaatst na 1 juli 2019, in Wallonië net als in Vlaanderen prosumententarief moeten betalen. Je kan kiezen tussen een capaciteitstarief, berekend op de grootte van je omvormer (in kWh) of een proportioneel tarief. Voor dit laatste moet je een netmeter (digitale meter) aanschaffen. Alle informatie vind je hier.

Lees ook ons artikel: Smart Home: wat is het en hoe helpt het je met energie besparen?

 


Ga naar www.luminus.be