Ga je binnenkort renoveren of is je oude verwarmingstoestel aan vervanging toe? Dan heb je je waarschijnlijk al eens afgevraagd of je best voor een warmtepomp of een cv-ketel kiest. Beide hebben hun voor- en nadelen, maar de belangrijkste vraag is: welk systeem is het meest geschikt voor jouw woning?
Met de 50-gradentest ontdek je op een eenvoudige manier of je woning al klaar is voor verwarmen op lage temperatuur en dus mogelijk ook voor een warmtepomp.
De 50-gradentest is bovendien niet alleen iets voor nieuwbouw. Ook in bestaande woningen kan ze vaak positief zijn, zelfs als je vandaag nog radiatoren hebt.
Cv-ketel of warmtepomp: wat is de beste keuze?
Een cv-ketel op gas of stookolie was jarenlang de standaard voor woningverwarming, maar met de opkomst van duurzame energie overwegen steeds meer huiseigenaren een warmtepomp. Logisch, want een warmtepomp werkt veel efficiënter dan een cv-ketel. Een warmtepomp wekt per gebruikte kWh wel 4 tot 5 kWh op. Bij een cv-ketel is die verhouding ongeveer 1 op 1. Bovendien verbruikt een warmtepomp minder fossiele brandstoffen en verlaagt hij je CO₂-uitstoot.
Mohammed Malekzadeh Saravi, warmtepompspecialist bij Luminus, ziet wel nog vaak dat mensen warmtepompen verkeerd inschatten: “Het grootste misverstand is: ‘ik heb geen nieuwbouw, dus ik kan geen warmtepomp installeren’. Dat is fout. Je kan perfect een warmtepomp installeren in een bestaande woning.”
Wat is het duurst: warmtepomp of cv-ketel?
Hoewel een cv-ketel een stuk goedkoper is in aanschaf, wint een warmtepomp heel wat van zijn investering terug op andere manieren:
- Je betaalt een stuk minder aan stookkosten, want een warmtepomp onttrekt gratis warmte uit de omgeving. De installatie gebruikt wel nog steeds elektriciteit om de omgevingswarmte op te waarderen en te verspreiden, maar in totaal zijn de verbruikskosten meestal lager dan bij een cv-ketel – vooral als je woning goed geïsoleerd is en je een efficiënte warmtepomp hebt gekozen op maat van jouw situatie.
- Een warmtepomp verbetert de energieprestaties van je woning, wat zich vertaalt in een hogere verkoop- of verhuurprijs.
- Met een lucht-water-warmtepomp hoef je geen installatiekosten voor airco te betalen, want die kan ook passief koelen op warme dagen.
- Verschillende premies helpen de investering te dragen.
Ben je klaar voor een warmtepomp, of blijf je bij een cv-ketel?
Over warmtepompen bestaan heel wat misvattingen. De meest hardnekkige is dat warmtepompen alleen geschikt zouden zijn voor nieuwbouwwoningen. Nochtans zijn er ook veel mogelijkheden voor renovaties. Zo kan je de installatie koppelen aan vloer- of wandverwarming, nieuwe of zelfs bestaande radiatoren.
Cv-ketel of warmtepomp: de voordelen op een rij
| Kenmerk | Cv-ketel | Warmtepomp |
| Energiebron | Gas of stookolie | Elektriciteit en omgevingswarmte |
| Rendement | Gemiddeld | Zeer hoog |
| CO₂-uitstoot | Hoog | Laag tot nul |
| Onderhoud | Jaarlijks onderhoud nodig | Weinig onderhoud |
| Investering | Lager in aanschaf | Hogere initiële investering, maar lagere energiekosten |
Een warmtepomp biedt dus heel wat voordelen. Maar is jouw woning hier wel geschikt voor? Ontdek het met de 50-gradentest.
Wat is de 50-gradentest?
De 50-gradentest is een eenvoudige manier om te controleren of je woning geschikt is voor een warmtepomp. Die werkt namelijk het beste met lagetemperatuurverwarming. Tijdens de 50-gradentest verlaag je de aanvoertemperatuur van je cv-ketel naar 50 °C en kijk je of je woning comfortabel warm blijft.
Mohammed verduidelijkt daarbij een belangrijk punt: “De 50-gradentest is geen test om te weten of je veel minder gaat verbruiken. Het is een test om te zien: is mijn woning klaar voor een warmtepomp?” Met andere woorden: je test vooral of jouw woning het aankan om te verwarmen op lagere temperatuur, zonder in te boeten op comfort.
Je woning hoeft trouwens niet tot in de puntjes geïsoleerd te zijn om deze test uit te voeren of van een warmtepomp te genieten, al zorgt dat wel voor een hoger rendement.
Hoe voer je de 50-gradentest uit?
- Kies een koude periode: Voer de test uit wanneer de buitentemperaturen laag zijn, bij voorkeur in de herfst of winter.
- Verlaag de aanvoertemperatuur: Pas de instellingen van je cv-ketel aan en stel de aanvoertemperatuur in op 50 °C. Raadpleeg de handleiding of schakel een expert in als je niet zeker weet hoe dit moet.
- Houd de temperatuur van je radiatoren constant: Bepaal voor de testperiode een constante temperatuur voor je radiatoren en wijk daar niet meer dan 2 °C van af.
- Evalueer het comfortniveau: Blijft je woning aangenaam warm tijdens de testweek? Dan is een warmtepomp een haalbare optie.
- Analyseer de resultaten: Indien je woning niet voldoende warm blijft, kan extra isolatie of vloerverwarming nodig zijn om optimaal te profiteren van een warmtepomp.
Maar ook als je woning te fris blijft, hoef je niet meteen naar een klassieke cv-ketel te grijpen. Je kan immers ook nog een hybridewarmtepomp of een hogetemperatuurwarmtepomp overwegen. Lees hier meer over de types warmtepompen.
Wat als je woning te fris blijft op 50°C?
Als je woning niet warm genoeg blijft, hoef je niet meteen terug te grijpen naar een klassieke cv-ketel. Soms volstaan gerichte verbeteringen om wél te slagen voor de test.
Mohammed benadrukt bijvoorbeeld dat “isoleren” breder is dan veel mensen denken: “Isolatie wil niet alleen zeggen muren isoleren. Ramen vervangen is ook isolatie. Net zoals je voordeur vervangen of dak isoleren.”
Daarnaast kan je ook nog een hybride warmtepomp of een hogetemperatuurwarmtepomp overwegen, afhankelijk van jouw situatie.
Lees hier meer over de types warmtepompen.
Ervaringen uit de Luminus 50-gradentest: Thomas en Bart probeerden het thuis
Om te tonen dat de 50-gradentest ook werkt in echte woningen, deden verschillende Luminus-collega’s de test bij hen thuis.
Thomas verlaagde de aanvoertemperatuur van zijn gasketel naar 50°C en vond het verrassend eenvoudig: “Het was gewoon een kleine parameter aanpassen op de ketel. Het was super simpel.”
Na 2 weken bleek het comfort gewoon hetzelfde te blijven, zelfs zonder vloerverwarming. Zijn medebewoners hadden zelfs niet eens gemerkt dat hij de aanvoertemperatuur verlaagd had naar 50°C.
Ook Bart was benieuwd of een warmtepomp haalbaar is in zijn woning met radiatoren. Omdat zijn verwarmingssysteem weersafhankelijk gestuurd wordt , kon hij de aanvoertemperatuur niet manueel instellen In plaats daarvan volgde hij de aanvoertemperatuur wel nauw op. Zijn conclusie: “De temperatuur van mijn ketel bleek constant onder de 50 graden te zitten.” Dat gaf hem extra vertrouwen dat verwarmen op lage temperatuur in zijn woning mogelijk is.