Het is verstandig om je voorschotbedrag goed in de gaten te houden, ongeacht je tarief. Zo behoud je de controle over je energiefactuur en vermijd je verrassingen op je jaarlijkse afrekening. Ontdek er alles over in dit artikel.
Hoe wordt je voorschot berekend?
Je energiefactuur volgt een bijzonder systeem: doorheen het jaar betaal je voorschotten en die worden verrekend met je jaarafrekening (= je effectieve verbruiksfactuur). Dat systeem van voorschotfacturen is in het leven geroepen om je energiekosten te spreiden. Niemand wordt aan het einde van het jaar graag verrast met een grote rekening die je in één keer moet betalen. De energiemaatschappijen vragen daarom om elke maand (in sommige gevallen ook twee- of driemaandelijks) een voorschotfactuur te betalen. Die omvatten een schatting van je verbruik, meestal gebaseerd op de meterstanden van het voorgaande jaar en de energieprijzen die op dat moment golden.
Zo gaat dat in zijn werk:
- Als verbruiker betaal je periodiek een vast voorschotbedrag.
- Eén keer per jaar komt je netbeheerder de meterstanden opnemen. Die resultaten geeft hij door aan je energieleverancier. Voor wie een digitale meter heeft, gebeurt dit doorgaans automatisch.
- De energieleverancier berekent dan hoeveel energie je daadwerkelijk hebt verbruikt. Die jaarafrekening wordt verrekend met de voorschotten die je al betaalde.
- Is het totaalbedrag dat je via de voorschotten betaalde hoger dan je uiteindelijke jaarafrekening? Dan krijg je het teveel terug.
- Is het totaalbedrag dat je via de voorschotten betaalde lager dan je uiteindelijke jaarafrekening? Dan moet je het verschil nog bijbetalen.
Het is ook op het moment van de jaarafrekening dat je voorschotbedrag opnieuw bekeken wordt. Op basis van je verbruikshistoriek van het afgelopen jaar (soms ook de afgelopen drie jaar) en de huidige marktprijzen, stelt je energieleverancier dan een nieuw voorschotbedrag voor, dat beter past bij je daadwerkelijke verbruiksgewoonten.
De voorschotfacturen zijn dus eigenlijk een schatting van de totale hoeveelheid energie die jij op een jaar zal verbruiken.
Waarom moet ik mijn voorschot aanpassen?
Toch is het systeem van de voorschotfacturen niet waterdicht. Het voorschotbedrag dat aan het begin van het verbruiksjaar werd bepaald, kan na een paar maanden verkeerd zijn. In het beste geval krijg je aan het einde van het jaar geld terug, maar dan verlies je doorheen het jaar wel geld dat je toen had kunnen gebruiken. In het slechtste geval kom je aan het einde van het jaar voor een onverwacht hoge rekening te staan.
Er zijn verschillende redenen waarom je het bedrag van jouw voorschotfactuur doorheen het jaar best eens checkt en indien nodig aanpast:
- De energiemarkt kan erg veranderlijk zijn. Onvoorziene klimatologische veranderingen en geopolitieke ontwikkelingen kunnen leiden tot schommelingen in de energieprijzen (inclusief distributiekosten en taksen). Hierdoor kan het zijn dat je voorschotbedrag plots niet meer overeenkomt met je werkelijke verbruik.
- Werd je contract tussen twee meteropnames door hernieuwd aan een andere prijs? Dan wordt je voorschotbedrag niet automatisch aangepast. Opgelet: controleer zeker in je online klantenzone of je voorschotbedrag nog steeds een correcte inschatting is. Zo niet, pas je dit zelf eenvoudig aan en vermijd je verrassingen bij de jaarafrekening.
- Ook je werkelijke verbruik kan veranderen door een strenge winter, een verandering in het aantal bewoners, het aanschaffen of verwijderen van een grootverbruiker, energiebesparende renovaties, … Allemaal zaken die invloed hebben op je energiefactuur en de relevantie van je voorschotbedrag.
Beschik je over een digitale meter? Dan kun je je energieverbruik eenvoudig opvolgen en je voorschotbedrag vlot aanpassen aan eventuele wijzigingen in dat verbruik.
Met EnergyControl Monitor krijg je als klant met een digitale meter bovendien continu inzicht in je energieverbruik. Zo kan je beter inschatten of je voorschot nog in lijn ligt met je werkelijke verbruik en tijdig bijsturen om verrassingen op je jaarafrekening te vermijden.
Kies je best voor een vast, variabel of dynamisch tarief?
Wanneer je een energiecontract afsluit, krijg je de keuze tussen een vast, variabel of dynamisch tarief. Daarmee bepaal je zelf op welke manier jij met de veranderende markt wil omgaan. Elke tariefformule heeft haar voor- en nadelen en ook het tijdig aanpassen van je voorschotbedrag is bij elke formule van belang.
- Een vast tarief, zoals Luminus MaxxFix, verzekert je van een vaste prijs zo lang het contract geldt. Die prijs wordt steeds bepaald op basis van de marktprijzen die van toepassing zijn op het moment dat je het contract afsluit. Wanneer je contract wordt hernieuwd, wordt je voorschotbedrag niet automatisch aangepast. Je kunt dit eenvoudig controleren in je online klantenzone en, indien nodig, zelf aanpassen.
- Een variabel tarief, zoals Luminus MaxxFlex, volgt steeds de actuele marktsituatie en past je energieprijs maandelijks of elk kwartaal aan. Aangezien je tarief om de zoveel tijd wijzigt, neem je je voorschot best regelmatig onder de loep. Je energieleverancier controleert het bedrag alvast op drie momenten tijdens het jaar, waaronder het moment van je jaarlijkse afrekening, om te bekijken of je voorschotbedrag niet te ver afwijkt van je werkelijke verbruik. Zowel bij te lage als te hoog ingeschatte voorschotbedragen.
- Bij een dynamisch tarief, zoals Luminus Dynamic, volgt de prijs die je betaalt rechtstreeks de uurschommelingen van de groothandelsmarkt. De totale energiekost hangt daardoor af van wanneer en hoeveel er wordt verbruikt binnen je huishouden. In tegenstelling tot vaste of klassieke variabele contracten, waarbij prijspieken meestal worden afgevlakt, heeft een dynamisch tarief een directe koppeling met de markt: zowel scherpe dalingen als stijgingen werken vrijwel meteen door in je factuur. Dit type contract is vooral voordelig als je een thuisbatterij hebt of grote energieverbruikers zoals een elektrische wagen of een slimme warmtepomp die je flexibel kan inzetten op momenten waar prijzen laag zijn.