Slimme stekkers: zijn ze hun geld waard?

Een slimme stekker belooft inzicht in je elektriciteitsverbruik, met een simpele installatie tussen stopcontact en toestel.  Maar leveren slimme stekkers ook echt een lagere energiefactuur op? Of zijn ze vooral een leuke gadget?

Het korte antwoord: een slimme stekker bespaart op zichzelf geen elektriciteit. De meerwaarde zit in het inzicht dat je krijgt. Zie je hoeveel elektriciteit bepaalde toestellen verbruiken, dan ontdek je waar je kan besparen en pas je je gedrag aan. Net daarin schuilt de echte winst.

Wat is een slimme stekker?

Een slimme stekker is een adapter die je tussen een gewoon stopcontact en een elektrisch toestel plaatst.  Via een app op je smartphone kan je het elektriciteitsverbruik van het aangesloten toestel opvolgen en het (afhankelijk van het model) ook aan- en uitschakelen.

Veel slimme stekkers bieden onder meer volgende functies:

  • het energieverbruik meten
  • toestellen op afstand in- of uitschakelen
  • timers of schema’s instellen
  • sommige toestellen automatisch uitschakelen wanneer je ze niet gebruikt

De installatie is meestal eenvoudig. Je hoeft geen elektricien in te schakelen: je plugt de slimme stekker in het stopcontact, verbindt hem met je wifi-netwerk en configureert hem via de app.

Wanneer is een slimme stekker écht nuttig?

Een slimme stekker is vooral interessant wanneer hij je helpt om bewuster met energie om te gaan. Niet de stekker zelf zorgt voor de besparing, maar de inzichten die hij oplevert.

1. Je sluipverbruik beperken

Heel wat toestellen blijven elektriciteit verbruiken wanneer je ze niet actief gebruikt. Denk aan een televisie in stand-by, een printer, een spelconsole of een koffiezetapparaat.

Met een slimme stekker kan je deze toestellen automatisch uitschakelen wanneer je gaat slapen of wanneer je niet thuis bent.

2. Het verbruik van individuele toestellen controleren

Misschien wel de grootste troef van een slimme stekker is dat die energieverbruik per toestel  zichtbaar maakt. Veel mensen hebben geen idee hoeveel elektriciteit individuele toestellen verbruiken. Zodra je die cijfers ziet, maak je gemakkelijker bewuste keuzes.

Vraag je je af of die oude diepvriezer of koelkast nog wel energiezuinig is? Een slimme stekker toont hoeveel elektriciteit het toestel werkelijk verbruikt.Blijkt het verbruik opvallend hoog, dan kan de investering in een nieuw, energiezuiniger toestel zich sneller terugverdienen dan je denkt.

Tip: een energiezuinig toestel herken je aan het energielabel.

3. Elektrische toestellen slimmer gebruiken

Sommige toestellen hoeven niet de hele dag ingeschakeld te blijven. Met een timer laat je ze enkel werken wanneer dat nodig is.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • een elektrische boiler
  • een aquarium
  • sfeerverlichting
  • een ventilator

Wanneer levert een slimme stekker weinig of niets op?

Slimme stekkers zijn niet voor elk toestel een goede investering.Bij sommige apparaten is het elektriciteitsverbruik zo laag dat de mogelijke besparing beperkt blijft.

Dat geldt bijvoorbeeld voor:

  • ledverlichting
  • smartphone-opladers (wanneer er geen smartphone is aangesloten)
  • hypermoderne televisies met een zeer laag stand-byverbruik
  • recente energiezuinige huishoudtoestellen

Ook voor toestellen die permanent moeten blijven werken, zoals een koelkast of diepvriezer, gebruik je een slimme stekker vooral om het verbruik te meten, niet om het toestel automatisch uit te schakelen.

Kortom: hoe hoger het elektriciteitsverbruik van een toestel of hoe groter het sluipverbruik, hoe interessanter een slimme stekker wordt.

Hoeveel kan je besparen met een slimme stekker?

Er bestaat geen vast bedrag dat een slimme stekker je oplevert. Dat hangt volledig af van de toestellen waarop je hem gebruikt en van de aanpassingen die je vervolgens doet.

Realistische voorbeelden zijn:

ToepassingMogelijke jaarlijkse besparing
Sluipverbruik van tv, decoder en spelconsole beperken€10 – €25
Oude diepvriezer met hoog verbruik opsporenTientallen euro’s (of aanleiding om te vervangen)
Elektrische boiler slimmer gebruiken€20 – €60
Toestellen automatisch uitschakelen€10 – €30

*Indicatieve bedragen. De werkelijke besparing hangt af van het gebruik en de elektriciteitsprijs van je energiecontract.

Een slimme stekker helpt je dus om verborgen energieverbruik op toestelniveau op te sporen. De grootste besparing zit vaak niet in het automatisch uitschakelen van toestellen, maar in de beslissingen die je daarna neemt.

Slimme stekker of energiemonitoring: wat is het verschil?

Slimme stekkers en energiemonitoring lijken op elkaar, maar ze hebben een andere functie.

Slimme stekkerEnergiemonitor (zoals EnergyControl Monitor)
BereikEén stopcontact / één toestelHet volledige elektriciteitsverbruik (en eventueel productie) van je woning
Toestellen aan/uitzettenJa, het aangesloten toestel op afstand of via timerNee, geen sturing van toestellen
Koppeling met digitale meterNeeJa, vereist een digitale meter
Realtime zonne-energieproductieNeeJa, realtime zicht op injectie en actueel zicht op productie en zelfconsumptie
InstallatieInsteken in stopcontact, koppelen met wifi en app installeren.Dongle in je digitale meter en installatie van app. Eenmalige instelling.
Instapkost€20 – €60 per stekker.Eenmalig €24,99 voor dongle en maandelijks slechts €2,99 voor dienst.
Beste voorEén specifiek toestel identificeren of automatisch schakelen.Totaalbeeld van je verbruik en productie. Verbruikspatronen over de hele woning.

Belangrijk om te weten: ook een dienst als EnergyControl Monitor bespaart niet rechtstreeks energie. Maar waar een slimme stekker het verbruik van één toestel toont, geeft EnergyControl Monitor inzicht in je volledige woning: je ontdekt verbruikstendensen over tijd en krijgt meldingen zodra je een verbruikspiek of injectiepiek (in geval van zonnepanelen) nadert. Zo maak je niet enkel besparingspotentieel zichtbaar, maar zie je ook meteen wanneer bijsturen loont. Je hebt er wel een digitale meter voor nodig. Meer over de functionaliteiten en voordelen van EnergyControl Monitor

Voor welke toestellen raden we een slimme stekker aan?

Slimme stekkers zijn vooral interessant voor toestellen waarvan je het verbruik wilt meten of die je automatisch wilt in- en uitschakelen.

Geschikte toestellen

✅ Koffiemachine
✅ Televisie
✅ Printer
✅ Aquarium
✅ Ventilator
✅ Elektrische boiler
✅ Oude koelkast of diepvriezer (om het verbruik te meten)

Minder geschikte toestellen

❌ Oven
❌ Warmtepomp
❌ Laadpaal
❌ Zonnepanelen

Voor deze laatste toestellen bestaan doorgaans specifiekere en beter aangepaste oplossingen.

Hoe kies je een goede slimme stekker?

Niet elke slimme stekker biedt dezelfde mogelijkheden. Let daarom op enkele belangrijke eigenschappen.

Kies bij voorkeur een model dat:

  • het elektriciteitsverbruik meet
  • beschikt over een gebruiksvriendelijke app
  • timers en weekprogramma’s ondersteunt
  • voldoende maximaal vermogen aankan voor het toestel dat je wilt aansluiten
  • compatibel is met het smarthome-systeem dat je eventueel al gebruikt
  • voldoet aan de Europese veiligheidsnormen en een CE-markering draagt
  • een degelijke garantie biedt

Let ook op de app en compatibiliteit. Slimme stekkers werken doorgaans met een eigen app van de fabrikant, waarmee je de stekker instelt, bedient en (als het model dit ondersteunt) het energieverbruik opvolgt. Sommige modellen kan je daarnaast koppelen aan een centraal smarthome-platform, zoals Google Home, Apple Home, Home Assistant of een systeem zoals Niko Home Control. Zo kan je verschillende slimme toestellen vanuit één omgeving beheren. Wil je vermijden dat je voor elk toestel een aparte app nodig hebt? Controleer dan vóór je aankoop met welke platformen de slimme stekker compatibel is.

Een slimme stekker hoeft bovendien niet duur te zijn. Voor de meeste toepassingen volstaat een kwalitatief basismodel vanaf €20.

Extra voordeel voor Luminus-klanten

Ben je van plan een slimme stekker aan te schaffen? Via Luminus Extras geniet je als Luminus-klant van 15% korting op het volledige assortiment van GAMMA. Dat voordeel geldt niet alleen voor slimme stekkers, maar ook voor tal van andere producten waarmee je je woning slimmer en energiezuiniger maakt.

Ons advies: koop geen slimme stekker om energie te besparen

Dat klinkt misschien vreemd, maar het vat de meerwaarde van een slimme stekker perfect samen.

  • Koop een slimme stekker niet omdat je verwacht dat je energiefactuur automatisch zal dalen.
  • Koop hem omdat hij je helpt om betere keuzes te maken.

Door zichtbaar te maken hoeveel elektriciteit bepaalde toestellen werkelijk verbruiken, krijg je inzicht in je energieverbruik. Dat inzicht helpt je om sluipverbruik te beperken, energievreters op te sporen en bewuster met elektriciteit om te gaan.

Wie vooral het totale energieverbruik van de woning wil opvolgen, haalt dan weer meer uit een energiemonitor zoals EnergyControl Monitor, die het verbruik van de volledige woning in kaart brengt.

De slimste keuze? Gebruik een slimme stekker voor individuele toestellen en combineer die met energiemonitoring voor een volledig beeld van je energieverbruik. Zo maak je van inzicht de eerste stap naar een lagere energiefactuur.

Eline

Eline volgt al acht jaar het energielandschap op de voet: van marktveranderingen tot producten en innovaties. Waar ze energie van krijgt? Complexe thema’s begrijpelijk maken voor iedereen. Verwacht heldere blogs die tonen wat er voor jou toe doet – of je nu huurder of eigenaar bent, consument of prosument.