Twijfel je tussen een elektrische kookplaat of een gasfornuis? Voor een nieuwbouwwoning in Vlaanderen is de keuze snel gemaakt: een gasaansluiting is sinds 1 januari 2025 niet meer toegestaan. Steeds meer huishoudens kiezen dan ook voor inductie. Maar hoe zit het met andere toestellen? Ga je voor een combi-oven of een traditioneel model? Kies je een friteuse of een airfryer? Luminus helpt je de verschillende toestellen tegen elkaar af te wegen. Zo kook je energiezuinig en zet je vlot een heerlijke maaltijd op tafel.
Kookplaten: inductie, keramisch of gas?
Ovens: welk type is het meest energiezuinig?
Hoeveel verbruiken andere keukentoestellen
1. Kookplaten: inductie, keramisch of gas?
Een inductiekookplaat is qua energieverbruik veruit het meest voordelig. Niet verwonderlijk dus dat steeds meer keukens zijn voorzien zijn van een elektrische kookplaat. Is dit ook de beste manier om energie te besparen?
| Gemiddeld energieverbruik per jaar | Gemiddelde energiekost per jaar* | |
| Gaskookplaat (op hoogcalorisch gas) | 37 m³ gas of 427 kWh | € 28,40 |
| Inductiekookplaat (op elektriciteit) | 175 kWh elektriciteit | € 28,69 |
| Keramische kookplaat (op elektriciteit) | 225 kWh elektriciteit | € 36,89 |
Koken op gas kost ongeveer evenveel als koken op een inductieplaat, maar blijft wel goedkoper dan een keramische kookplaat. Hoewel de prijzen dicht bij elkaar liggen, is koken op gas niet per se energiezuinig. Een elektrisch vuur is dus zeker de moeite om te overwegen, vooral als je zonnepanelen of een warmtepomp hebt en kiest voor een inductiekookplaat. Hieronder zetten we de voor- en nadelen van deze kookplaten op een rij.
Koken op gas
De voordelen van koken op gas:
- De vlam is goed regelbaar, waardoor je makkelijk de gewenste temperatuur bereikt.
- Daardoor is koken op gas ook veel veiliger dan vroeger. Dankzij een mechanische ontsteking heb je er zelfs geen lucifers meer voor nodig.
Wat zijn de nadelen van koken op gas?
- Gaspitten zijn niet eenvoudig te reinigen. Je moet de gietijzeren pannendragers wegnemen en die afzonderlijk schoonmaken.
- Je moet ook aangesloten zijn op het aardgasnetwerk, wat sinds 2025 verboden is in nieuwbouw.
- De verbrandingsgassen moeten correct worden afgevoerd.
Koken op elektriciteit
Wat zijn de voordelen van koken op elektriciteit?
- Elektrisch koken is minder vervuilend en dus beter voor het milieu.
- Een inductievuur laat minder warmte verloren gaan en heeft een rendement van bijna 90%. Dat van een keramische kookplaat is slechts 40% en een gaskookplaat komt ook maar aan 60%.
- Je hebt geen gasaansluiting nodig voor je kookplaat. Heb je een warmtepomp? Dan valt ook je gasaansluiting voor verwarming en warm water weg.
- Elektrische kookplaten zijn gemakkelijk te reinigen en goed bestand tegen alkalische producten en zuren.
- Koken op inductie gaat razendsnel en je verbruikt enkel elektriciteit als er een pan op de kookplaat staat. Dat zorgt voor een mooie energiebesparing.
- Koken op inductie is erg nauwkeurig.
Wat zijn de nadelen van koken op elektriciteit?
- Een keramische kookplaat warmt traag op.
- De kookzones van een keramische kookplaat koelen niet meteen af. Je moet kookpotten dus meteen van het vuur halen, anders kunnen ze aanbranden.
- Inductie vraagt om compatibele potten en pannen.
Wat is de beste kookplaat?
Een inductiekookplaat komt dus beter uit de verf dan een keramische kookplaat of een gasvuur. Niet alleen de kostprijs weegt door in je beslissing. Ga daarom steeds op zoek naar de kookplaat die het beste past bij jouw kookgewoonten.
Die gewoonten kan je trouwens ook aanpassen om energiezuiniger te werken. Ontdek hoe je nog meer energie kan besparen in de keuken met slimme gewoontes.
2. Ovens: welk type is het meest energiezuinig?
Om energie te besparen in de keuken, let je niet alleen op je toestel, maar ook op de temperatuur en bereidingstijd. Een pizza van 15 minuten op 200°C verbruikt minder dan een lasagne van 40 minuten op 160°C.
In deze tabel vind je het gemiddelde jaarverbruik van de meest gebruikte ovens en standen, uitgaande van een gebruik van 4 uur per week.
| Gemiddeld energieverbruik | Gemiddelde energiekost | |
| Stoomoven | 457 tot 750 kWh (vermogen van 2.200 tot 3.600 Watt) | € 74,9 tot € 123 |
| Gasoven (op hoogcalorisch gas) | 67,4 m³ of 775,8 kWh | € 51,6 |
| Gewone elektrische oven | 624 kWh (vermogen van 3.000 Watt) | € 102,3 |
| Heteluchtoven | 416 kWh (vermogen van 2.000 Watt) | € 68,2 |
| Microgolfoven | 208 kWh (vermogen van 1.000 Watt) | € 34,1 |
De tabel toont dat energie besparen en kosten besparen niet hetzelfde zijn. Gas- en microgolfovens zijn goedkoper in gebruik (afhankelijk van de energieprijzen), maar een elektrische oven is milieuvriendelijker.
Stoomoven
Stoomkoken was een van de grote trends van de afgelopen jaren. Deze energiezuinige oven is uitgerust met een ingebouwd waterreservoir, dat de gerechten verwarmt met vochtige lucht. Dat is een pak efficiënter dan droge lucht. Een stoomoven verbruikt – ondanks de langere kooktijd – veel minder energie.
Elektrische oven met hetelucht
Voor een elektrische oven is een uitvoering met een heteluchtfunctie het zuinigst: wel 33% zuiniger dan een gewone elektrische oven. Dat komt omdat hij met lagere temperaturen hetzelfde resultaat geeft. De warmte verspreidt zich gelijkmatig dus je kan de plaats in je energiezuinige oven ook beter benutten, bijvoorbeeld door 2 schalen boven elkaar te zetten. Nog een voordeel: een heteluchtoven doet er minder lang over dan een gewone oven.
Combi-oven
De beste keuze is een microgolf met heteluchtfunctie, ook wel een combi-oven genoemd. De microgolf verhit het snelst en verbruikt dus minder energie. Wil je toch echt bakken? Dan kan je daar simpelweg hetzelfde toestel voor gebruiken. Dat maakt een combi-oven ook goedkoper in aankoop. Het nadeel is wel dat deze apparaten vaak iets kleiner zijn en dat je meteen je oven en microgolf moet vervangen als een van beide functies kapotgaat.
3. Hoeveel verbruiken andere keukentoestellen?
Snelkookpan vs. traditionele pan
Energiezuinig koken doe je het best met een snelkookpan of hogedrukpan. Die verkort je kooktijd aanzienlijk, wat je ook terugziet op je energiefactuur. Hij verbruikt 40% tot wel 70% minder dan een gewone kookpot en je maaltijden zijn ook veel sneller klaar.
Wokken vs. klassiek koken
Door te wokken kan je alles snel en op 1 kookplaat bereiden. Wokken of stomen is sowieso ook energievriendelijker dan koken. Bovendien kan je in een wok een hele verzameling aan eenpansgerechten bereiden waardoor je minder af te wassen hebt. Ook dat is een win in energiezuinig koken!
Airfryer vs. friteuse
In principe verbruikt een friteuse minder dan een airfryer, maar de korte duurtijd van de airfryer maakt dat weer goed. Hij is namelijk veel sneller opgewarmd en daardoor gebruik je hem minder lang en verbruik je minder energie. Ook de grootte van je toestel is van belang. Wanneer je een kleine friteuse tegenover een kleine airfryer zet, is het verschil in energie verwaarloosbaar. Een grote airfryer helpt je wel meer energie besparen dan een grote friteuse. Check ook onze andere tips om energie te besparen in de keuken.