Denk je aan een warmtepomp, maar twijfel je of jouw woning wel geschikt is? Dan kan de 50-gradentest je snel duidelijkheid geven. Je test eenvoudig of je huis comfortabel warm blijft met een aanvoertemperatuur van 50°C. Dat is een belangrijke indicatie voor verwarmen met een warmtepomp. Verschillende Luminus-medewerkers testten het uit.
De 50-gradentest is verrassend laagdrempelig: je hoeft niets te verbouwen en je kan het gewoon thuis uitvoeren tijdens een koudere periode. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe de 50-gradentest werkt, waarom ze zo relevant is als je een warmtepomp overweegt, en wat 2 Luminus-collega’s ontdekten toen ze de test zelf deden.
Wat is de 50-gradentest?
De 50-gradentest is een praktische test om te controleren of je woning comfortabel warm blijft met een aanvoertemperatuur van 50°C.
In veel huizen staat de gasketel ingesteld op 60°C tot 70°C. Bij de 50-gradentest verlaag je die temperatuur naar 50°C en kijk je gedurende een periode (liefst tijdens koudere dagen) of je woning nog voldoende warm blijft.
Mohammed Malekzadeh Saravi, warmtepompspecialist bij Luminus, benadrukt dat het doel van de test vaak verkeerd begrepen wordt: “De 50-gradentest is geen test om te weten of je factuur ineens veel lager wordt. Het is een test om te zien: is mijn woning klaar voor een warmtepomp?”
Warmtepomp met radiatoren: kan dat in een bestaande woning?
Ja, in veel gevallen kan dat. Toch blijft het een van de grootste twijfels bij mensen die een warmtepomp overwegen: “Maar ik heb radiatoren, geen vloerverwarming.” Of: “Mijn huis is niet nieuw.”
Volgens Mohammed is dat een hardnekkig misverstand: “Mensen denken vaak dat een lucht-waterwarmtepomp alleen geschikt is voor nieuwbouw. Dat is een foute interpretatie. Je kan het ook gebruiken voor renovatieprojecten en bestaande woningen.”
Wat daarbij vooral belangrijk is, is dat je woning comfortabel verwarmd kan worden met een lagere aanvoertemperatuur, en dat je verwarming zo constant mogelijk werkt. Radiatoren kunnen perfect gebruikt worden, zolang ze voldoende warmte kunnen afgeven zonder grote temperatuurpieken. Daarom is de 50-gradentest zo’n nuttige eerste stap.
Hoe doe je de 50-gradentest in de praktijk?
De basis is eenvoudig: je verlaagt de aanvoertemperatuur van je verwarmingswater naar 50°C. Dat kan bij veel ketels via een instelling in het menu. Soms is het letterlijk een kleine parameter die je aanpast.
Thomas Panarotto, Business Developer bij Luminus, deed de test thuis en vond het verrassend makkelijk:“Het was gewoon een klein parametertje aanpassen op de ketel. Uiteindelijk was het super simpel.”
Daarna laat je die instelling een tijd zo staan (idealiter tijdens een koude periode) en let je op:
- Blijft het comfortabel warm?
- Warmen ruimtes nog vlot op?
- Blijft de temperatuur stabiel?
Conclusie 50-gradentest bij Luminus-medewerkers
Een tiental Luminus-medewerkers voerden de 50-gradentest thuis met succes uit. De meeste collega’s gaven aan dat de test makkelijk op te zetten was (vaak door gewoon één instelling op de ketel aan te passen). In meerdere woningen bleef het comfort goed en bleek 50°C voldoende om een aangename temperatuur te behouden.
Waar er verschillen waren, ging het meestal om nuances: in sommige woningen warmden sommige ruimtes trager op (zoals slaapkamers of kamers die minder gebruikt worden), of bleek de temperatuur automatisch geregeld via een weersafhankelijk systeem.
Conclusie? Je woning hoeft geen nieuwbouw te zijn om richting warmtepomp te kunnen evolueren: ook met radiatoren is verwarmen op lagere temperatuur vaak al haalbaar. Zeker als je basisisolatie in orde is en je jouw verwarming slim afstelt.
Ervaring 1: Thomas testte 50°C in een Brusselse woning met oude radiatoren
Thomas woont in een rijwoning in Elsene (Brussel) in een cohousing met 6 bewoners. Het is geen nieuwbouwwoning: hoge plafonds, meerdere kamers, klassieke radiatoren en geen vloerverwarming.
Voor de test verlaagde hij de keteltemperatuur naar 50°C… en zei het zelfs niet tegen zijn huisgenoten. “Ik ben begonnen zonder iets te zeggen aan mijn medebewoners… en uiteindelijk heeft niemand iets gemerkt”, aldus Thomas.
Dat was voor hem een belangrijk inzicht: zelfs met 6 mensen in huis en een oudere woning bleef het comfort overeind. “Tijdens twee weken heb ik de temperatuur naar 50 graden gezet en uiteindelijk heeft niemand geklaagd of zelfs maar gemerkt dat er iets veranderd was.”
Zijn conclusie? De test gaf vertrouwen dat een warmtepomp ook in zo’n woning een optie kan zijn. “Een warmtepomp zou perfect overeenkomen met onze behoeften in dit huis”, zegt Thomas.
En opvallend: Thomas besloot om zijn gasketel voortaan op 50°C te laten staan. “We hebben beslist om de gasketel op 50 graden te laten draaien, omdat de levenskwaliteit hetzelfde blijft.”
Ervaring 2: Bart ontdekte dat zijn woning al onder 50°C verwarmt
Bart Swings, Marketing Communication and Brand Manager bij Luminus, woont in een halfopen bebouwing met 3 slaapkamers en verwarmt met gas en radiatoren. Ook bij hem speelt de vraag: is een warmtepomp haalbaar als je géén vloerverwarming hebt?
Het verwarmingingssysteem van Bart wordt weersafhankelijk gestuurd, waardoor hij de temperatuur niet zomaar manueel kon vastzetten op 50°C. Maar hij kon wél de temperatuur monitoren via zijn home systeem.
En de grafiek was duidelijk: “Tijdens de volledige periode kwamen we nooit boven de 50 graden”, vertelt hij.Zijn conclusie: zijn woning wordt vandaag al comfortabel warm met een keteltemperatuur die overeenkomt met wat veel warmtepompen aankunnen.
“Met die 50 graden krijgen we het huis vlotjes verwarmd. Dus zouden we in zekere zin wel kunnen overschakelen op een warmtepomp”, aldus Bart.
Wat als je woning niet warm genoeg wordt op 50°C?
Dan is dat geen “nee”, maar eerder een “nog niet”. Mohammed legt uit dat de test net bedoeld is om te ontdekken welke stappen nog nodig zijn. Als je woning te fris blijft, kan dat wijzen op:
- isolatie die beter kan (dak, ramen, deur)
- radiatoren die onvoldoende gedimensioneerd zijn
- nood aan een betere hydraulische balans of luchtdichtheid
Belangrijk: isoleren betekent niet automatisch zware werken. “Isolatie wil niet alleen zeggen muren isoleren. Ramen vervangen is ook isolatie. Een voordeur vervangen ook. Je dak isoleren ook”, verduidelijkt Mohammed.
Soms maken een paar gerichte verbeteringen al het verschil om wél comfortabel te kunnen verwarmen op 50°C.
De belangrijkste tip voor warmtepompcomfort: kies voor een constante temperatuur
Wie van een gasketel naar een warmtepomp gaat, moet vaak ook anders leren verwarmen. Bij een warmtepomp werkt het beter om de temperatuur constant te houden in plaats van grote schommelingen te maken (bijvoorbeeld ’s nachts sterk verlagen en ’s morgens snel terug opwarmen).
“Een warmtepomp moet constant op dezelfde temperatuur zitten. Pieken zijn niet goed”, zegt Mo. Dat is niet alleen goed voor het comfort, maar ook voor het rendement.
Conclusie: de 50-gradentest geeft snel duidelijkheid over jouw warmtepompplan
Een warmtepomp kan ook in een bestaande woning werken, zelfs met radiatoren. Maar de grote vraag is: kan jouw woning al verwarmen op lage temperatuur? De 50-gradentest is een eenvoudige manier om dat te checken.
Bij Thomas bleef het comfort identiek in een oudere Brusselse woning met klassieke radiatoren. Bij Bart bleek zijn woning zelfs automatisch al onder 50°C te verwarmen.
En volgens Mohammed is dat exact de waarde van de test: “Doe die test. Warmt je huis op met die radiator op 50 graden? Dan heb je een dikke check.”
Klaar om te ontdekken of en welke warmtepomp bij jouw woning past?
De 50-gradentest is een sterke eerste stap om te checken of jouw woning geschikt is voor verwarmen op lage temperatuur. Wil je daarna zeker zijn van de juiste keuze, dan is het slim om je goed te laten begeleiden.