Waarom zijn de energieprijzen zo veranderlijk?

De energiemarkt heeft er een turbulente periode op zitten. Midden 2021 begonnen de prijzen fors te stijgen en ze bleven lang op een onzeker niveau, voelbaar bij alle energieleveranciers. Voor veel gezinnen betekende dit een verdubbeling van hun totale energiekosten. Ondertussen is de rust enigszins weergekeerd, maar veel mensen vragen zich af of zoiets opnieuw kan gebeuren. Luminus legt je de oorzaak uit van de prijsschommelingen.

Hoge marktprijzen voor energie: hoe het allemaal begon

De energieprijspiek die ons het voorbije jaar in de ban hield, was de grootste ooit. Dat had meerdere oorzaken:

  • Toen de economie zich begon te herstellen na de coronacrisis steeg ook de vraag naar energie en vervolgens ook de prijzen.
  • Simultaan stegen ook de emissierechten: de prijs die Europese bedrijven moeten betalen voor hun uitstoot. Als gevolg steeg ook de aankoopprijs van energie, wat doorgerekend werd aan de consument.
  • Verder speelden ook de onzekere wintermaanden een rol, want daarin wordt steevast meer gas verbruikt dan tijdens de rest van het jaar. Het koude voorjaar van 2021 vertraagde de gasaanvulling, waardoor we de winters daarna weinig gasreserves hadden.
  • Door de oorlog met Oekraïne werd de gastoevoer met maar liefst 60% verminderd en de olietoelevering werd zelfs volledig stopgezet.

“Maar deze factoren hebben toch geen invloed op de elektriciteitsprijs?” denk je misschien. Toch wel. Door het marktmodel dat zo’n 20 jaar geleden werd geïnstalleerd zijn de stroom- en gasprijzen onlosmakelijk met elkaar verbonden. De energieprijzen worden bepaald door de duurste technologie die op dat moment nodig is om aan de totale elektriciteitsnood te voldoen – en bepaalde elektriciteitscentrales werken nu eenmaal op gas.

Steunmaatregelen van de overheid tot april 2023

De hoge energieprijzen hadden voor veel gezinnen rampzalige gevolgen. Daarom zorgde de overheid voor een reeks steunmaatregelen. Daar genieten we nog van tot 31 maart 2023:

  • Verlenging sociaal tarief

Ongeveer een miljoen Belgische gezinnen genieten nog tot eind juni 2023 van een sociaal tarief. Meer info daarover vind je hier.

  • Btw-verlaging naar 6%

Sinds 1 maart en 1 april 2022 trad de btw-verlaging op elektriciteit en gas in werking. Die maatregel werd enkele keren verlengd om uiteindelijk permanent op 6% te blijven. Die verlaging wordt automatisch verrekend op je jaarafrekening.

  • Federaal basispakket voor gas en elektriciteit

Energiepremie 2022:
Elk gezin dat op 30/09/2022 een variabel energiecontract heeft, of een vast contract dat afgesloten of vernieuwd werd met een prijs vanaf 1 oktober 2021, krijgt voor november en december 2022 een tegemoetkoming voor gas (€ 270) en/of elektriciteit (€ 122). Heb je die als rechthebbende nog niet ontvangen? Contacteer dan zelf de FOD Economie (niet de leverancier) om je premie aan te vragen. Raadpleeg het stappenplan hier.

Energiepremie 2023:
Onder dit pakket valt een financiële tegemoetkoming voor alle gezinnen met een variabel energiecontract op 31/12/2022 of met een vast contract dat afgesloten (of vernieuwd) werd vanaf 1 oktober 2021. Deze premie geldt van januari tot eind maart, met een bedrag van € 405 voor gas en € 183 voor elektriciteit. Lees er meer over op onze website.

De energieprijzen vandaag

De afgelopen weken is de gasprijs weer gedaald naar € 50 à € 60 per megawattuur. Ze staat nog niet op het niveau van voor de crisis, maar is wel vergelijkbaar met de prijzen van de zomer van 2021. Hoe komt dat?

  • Door de milde winter was de gasvraag een stuk kleiner. Hierdoor hebben we momenteel voldoende reserves om de gasprijs lager te houden. Ook zorgde de hevige wind van de voorbije weken voor een grote productie van windenergie.
  • Daarnaast nam ook Europa haar verantwoordelijkheid. De EU wendde zich tot het verschepen van vloeibaar gas om het gat dat Rusland achterliet op te vullen. Ook bereikten de Europese ministers van energie een akkoord om een prijsplafond in te stellen voor gas.
  • Om de Chinese economie terug ademruimte te geven na de recente (her)opflakkering van het coronavirus, kozen ze er toch voor om van hun zero-covidbeleid af te stappen. Als gevolg hiervan zal de vraag naar gas stilaan weer toenemen.
Evolutie gasprijs

Ook de elektriciteitsprijzen dalen, maar door aanhoudende problemen in de Franse kernreactoren is hun toekomst onzekerder.

Evolutie elektriciteitsprijs

Welk effect hebben de prijsschommelingen op jouw energiefactuur?

Door de schommelingen op de energiemarkt bieden veel energieleveranciers geen vaste tarieven meer aan. Ook Luminus schroefde haar aanbod eind 2022 even terug, maar sinds 1 januari 2023 geniet je weer van een ruime keuze vaste tarieven.

Het effect van de fluctuerende prijzen verschilt per gezin, woonsituatie en intekendatum. Bovendien is er een verschil tussen energiecontracten met een vast en een variabel tarief:

Vast tarief

Koos je voor een vast tarief, zoals bijvoorbeeld Luminus Comfy, dan betaal je voor de looptijd van je contract dezelfde energieprijs per kWh, los van de schommelingen van de markt. Op dit moment betaal je voor die zekerheid zo’n € 15 per maand meer in vergelijking met het voordeligste variabele contract. Het voordeel? Je geniet dan minstens een jaar lang van die vaste prijs op het niveau van de zomer van 2021, ongeacht een onzeker voorjaar.

Variabel tarief

Ging je voor een variabel tarief, zoals bijvoorbeeld Luminus ComfyFlex, dan wordt de prijs die jij voor je energie betaalt, elk kwartaal berekend volgens de actuele marktprijzen. Het grote voordeel is dat wanneer de energieprijzen sterk dalen, je daar onmiddellijk van meegeniet. Maar omgekeerd geldt helaas ook: schieten de prijzen plots de hoogte in, dan betaal je daar ook voor. Je maandelijkse voorschotten veranderen niet, maar de schommelingen worden op je jaarfactuur verrekend.

Voor meer controle over je werkelijke energiekosten, geef je je meterstanden best maandelijks in via je persoonlijke klantenzone My Luminus. Je kunt te allen tijde zélf je voorschotbedrag aanpassen, om onaangename verrassingen op je energiefactuur te vermijden.

Meer informatie over het maken van de juiste tariefkeuze, lees je in het blogartikel: “Kies ik best voor een vast of variabel energietarief?

Luminus helpt verrassingen op je jaarafrekening te vermijden

Wie recent zijn jaarafrekening in de bus kreeg, ontdekte dat we zoals voorgaande jaren het maandelijks voorschotbedrag alvast hebben aangepast. Zo zorgen we ervoor dat je geen onaangename verrassing krijgt bij je volgende jaarlijkse afrekening.

Wist je dat je heel eenvoudig zelf – op elk moment – je maandelijks voorschotbedrag kunt aanpassen via je persoonlijke klantenzone My Luminus? Ook wie nog geen jaarafrekening in de bus kreeg, wordt geadviseerd zijn meterstanden maandelijks in te geven en zijn voorschotbedrag aan te passen. Het belang hiervan lichten we toe in dit artikel en bijhorende video.

Slim op je energieverbruik besparen blijft van belang

Heb je zonnepanelen? Dan zul je minder voelen van de energieprijsstijgingen. Logisch, je moet zelf minder elektriciteit aankopen én je ontvangt een potentieel hogere vergoeding voor je geïnjecteerde stroom. Heb je nog geen zonnepanelen? Dan kan het handig zijn om dit voor jouw woonsituatie te overwegen. De investering blijft ook anno 2023 rendabel, zeker ook omwille van de verlaging van de btw op de installatie naar 6% en de mogelijkheid om een premie te krijgen van Fluvius. Na gemiddeld 5 à 6 jaar zijn de panelen volledig terugverdiend. En in amper 5 minuten heb je een vrijblijvende offerte.

Naast zonnepanelen zijn er nog tig andere energiebesparende maatregelen die je kunt nemen om je energiekosten in huis te drukken (denk bijvoorbeeld aan isolatie). Die hoeven niet allemaal een flinke duit te kosten. Luminus reikt je op haar bespaarplatform handenvol gratis tips en tools aan om aan de slag te gaan.

Ook interessant voor jou