Alles wat je moet weten over de zonnepanelensubsidie van 2021

Het nieuwe decennium komt met rasse schreden dichterbij. Wie na 1 januari 2021 zonnepanelen installeert in Vlaanderen, kan niet meer kiezen voor het systeem van de terugdraaiende teller. Om dat ‘verlies’ te compenseren, introduceert de Vlaamse Regering wél een investeringspremie voor zonnepanelen. Kom jij daarvoor in aanmerking? En wat is exact het verschil met de voorbije tariefformules? Wij zetten het op een rij.

2020 vs. 2021: de verschillende tarieven voor zonnepanelen

Wie voor 2021 investeerde in zonnepanelen en ze tijdig liet keuren, kon nog kiezen voor het voordeel van een terugdraaiende teller. Vanaf 2021 doe je een beroep op een investeringssubsidie van de Vlaamse Overheid. Maar hoe verschillen de situaties concreet?

1. Zonnepanelen geïnstalleerd vóór 2021

Fluvius vervangt alle analoge elektriciteitsmeters door een digitale variant. Die oude meters draaien letterlijk terug wanneer je met zonnepanelen je eigen energie opwekt. Die stroom werd dan op jaarbasis afgetrokken van je eindafrekening.

Een digitale meter heeft 2 tellers: één voor je verbruikte stroom en één voor je geïnjecteerde stroom. Dat hij niet letterlijk ‘terugdraait’, is geen probleem: door de twee tellers te combineren, telt hij vanzelf ook terug.

  • Dankzij het systeem van de terugdraaiende teller “parkeer” je overtollige stroom van je zonnepanelen tijdelijk op het net, en gebruik je die wanneer je het nodig hebt. Je betaalt dan alleen voor de energie die je verbruikt bovenop je opgewekte stroom.
  • Als prosument (iemand die zowel energie verbruikt als zelf opwekt) betaal je ook voor het gebruik van het elektriciteitsnet. Tot 2021 betaal je een prosumententarief, een vast jaarlijks bedrag op basis van het vermogen van je omvormer.
  • Wie vóór 2021 zonnepanelen installeerde, aanmeldde en tijdig liet keuren, geniet tot wel 15 jaar* van dit systeem. Vanaf 2035 moet iedereen een digitale meter hebben en meedraaien in het nieuwe systeem.

*Opgelet! Momenteel is het uitgangspunt dat wie zonnepanelen in gebruik neemt vóór 31 december 2020, kan kiezen om 15 jaar te blijven genieten van het principe van de terugdraaiende teller. Deze regeling is gebaseerd op het op 5 juni 2019 gepubliceerde decreet van de Vlaamse Overheid.
Maar onder andere energieregulator VREG wil af van dit systeem en vocht het dan ook aan bij het Grondwettelijk Hof. Een gerechtelijke uitspraak kan er dus alsnog toe leiden dat de terugdraaiende teller wordt vernietigd. We houden je op deze pagina op de hoogte van de laatste stand van zaken.

2. Zonnepanelen geïnstalleerd vanaf 2021

Omdat het verdwijnen van de terugdraaiende teller een verlies betekent voor een gemiddeld gezin, compenseert de Vlaamse regering dit vanaf 2021met een investeringspremie voor zonnepanelen.

Hoe vraag ik de investeringspremie aan?

Je vraagt die eenmalige premie aan op de website van Fluvius.

Kom ik in aanmerking voor de investeringspremie voor zonnepanelen?

Je moet aan deze voorwaarden voldoen:

  • Je plaatst een kleinere installatie, met een omvormervermogen tot 10 kVa.
  • Het gaat niet om een uitbreiding van een bestaande zonnepaneleninstallatie.
  • De installatie van je zonnepanelen maakt geen deel uit van je nieuwbouw- of renovatieproject, om aan de verplichte EPB-eisen te voldoen.
  • Een aannemer plaatst je zonnepanelen.
  • Je bouwaanvraag dateert van voor 2014.

Lees de voorwaarden hier in detail na.

Hoeveel bedraagt de investeringspremie?

De premie bedraagt maximum € 1.500 en hangt af van het totaal geïnstalleerde kWp van je zonnepaneleninstallatie. Je ontvangt € 300 per kilowattpiek voor een installatie met een vermogen tussen 0 en 4 kWp, met € 150 extra per kWp voor installaties met een vermogen tot 6 kWp.

Het premiebedrag is niet meer dan 40% van de investeringskosten.

Als je weet dat een zonnepaneleninstallatie van 4 kWp vandaag gemiddeld € 5.000 tot € 5.500 kost, betekent de premie dat het netto aankoopbedrag van je zonnepanelen in 2021 zal dalen. Test Aankoop waarschuwt wel voor mogelijke prijsstijgingen als gevolg van de premie. Bovendien daalt het premiebedrag jaarlijks tussen 2021 en 2024. Vanaf 2025 wordt de premie dan afgeschaft.

Blijft het prosumententarief bestaan in 2021?

Het prosumententarief wordt afgeschaft in 2021. Wie vanaf 2021 zonnepanelen installeert, betaalt een bijdrage die wordt berekend op basis van je effectieve gebruik van het net (= het nieuwe nettarief).

Met andere woorden: gebruik je de energie van je zonnepanelen meteen, dan maak je geen gebruik van het net en hoef je niet te betalen. Gebruik je het net op een moment dat je zonnepanelen weinig of geen elektriciteit opwekken, dan betaal je een bijdrage. Met je directe verbruik of zelfconsumptie heb je dus een voelbare invloed op het voordeel dat je haalt uit een zonnepaneleninstallatie.

Het belang van zelfconsumptie voor je terugverdientijd

Zonnepanelen blijven ook na 2020 een slimme investering, maar de grootte van het voordeel, of de terugverdientijd van je zonnepanelen, hangt in grote mate af van je zelfconsumptie of direct verbruik: dat is de hoeveelheid elektriciteit die je onmiddellijk zelf verbruikt op het moment dat je zonnepanelen elektriciteit opwekken.

  • Voor een zonnepaneleninstallatie die vóór 2021 gekeurd werd en dus het systeem van de terugdraaiende teller hanteert, bedraagt de gemiddelde terugverdientijd 7 tot 8 jaar. Dat is wanneer je zelfconsumptie tussen 20 en 30% ligt – het gemiddelde van de huidige prosumenten volgens cijfers van de VREG.
  • Wil je met het nieuwe systeem, vanaf 2021, een even snelle terugverdientijd? Dan moet je streven naar een zelfconsumptie die hoger ligt dan 50%, en dat is niet evident voor een gezin. Een terugverdientijd van 10 jaar kan je bereiken met een zelfconsumptie rond 30%.

Zelfconsumptie uitgelegd

In het nieuwe systeem verkoop je de stroom die je opwekt maar niet meteen verbruikt, door aan het elektriciteitsnet. Wanneer je stroom nodig hebt, koop je die terug van het net.

De injectie- en verbruikstarieven zijn niet noodzakelijk hetzelfde, omdat je waarschijnlijk stroom op het net injecteert wanneer de energievraag minder is en de prijzen dus lager liggen. ’s Avonds en ’s winters is de energievraag hoger en de prijzen mogelijk ook.  Vanaf 2021 betaal je bovendien ook een tarief voor het gebruik van het net, gebaseerd op de hoeveelheid stroom die je in werkelijkheid van dat net afhaalt.

De Vlaamse regering wil zo zelfverbruik stimuleren. In dit nieuwe systeem haal je het meeste uit je zonnepanelen wanneer je de stroom tijdelijk kan opslaan op een thuisbatterij of je elektriciteit meteen verbruikt wanneer je ze produceert. Dat kan door bijvoorbeeld je elektrische auto of fiets op te laden, je warmtepompboiler te verwarmen of je vaatwasser te gebruiken.

Lukt het je om meer dan 50% van die opgewekte elektriciteit onmiddellijk te verbruiken? Dan heeft je zonnepaneleninstallatie mogelijk dezelfde terugverdientijd als een installatie die je voor 2021 plaatste (7 tot 8 jaar).

Voorbeelden uit de praktijk

De familie Willemsen heeft een gemiddeld verbruik van 3500 kWh per jaar. Ze plaatsen een zonne-installatie van 4 kWp, met een investeringskost van € 5750, en doen voor 30% aan zelfconsumptie.

VOOR 2021

De familie Willemsen plaatste nog in 2020 zonnepanelen en geniet gedurende 15 jaar van het principe van de terugdraaiende teller.

Jaarlijkse elektriciteitskost€ 60
Jaarlijkse injectie op het net/
Jaarlijkse distributiekost€ 5
Jaarlijks prosumententarief€ 239
Jaarlijkse belastingen en kosten€ 29
Totale elektriciteitsrekening€ 333 / jaar
  • Besparing t.o.v. geen zonnepanelen: € 630 / jaar
  • Terugverdientijd installatie: 8 jaar

Samengevat: merkt de Familie Willemsen dat hun zelfverbruik doorheen de jaren toeneemt? Dan kunnen ze zelf nog kiezen om over te schakelen op het nieuwe nettarief.

VANAF 2021

De familie Willemsen krijgt een investeringspremie voor de installatie van hun zonnepanelen.

Jaarlijkse elektriciteitskost€ 239
Jaarlijkse kost injectie op het net€ 76
Jaarlijkse distributiekost€ 313
Jaarlijks prosumententarief/
Jaarlijkse belastingen en kosten€ 145
Totale elektriciteitsrekening€ 622 / jaar
  • Besparing t.o.v. geen zonnepanelen: € 345 / jaar
  • Terugverdientijd installatie: 10 jaar

Samengevat: de investeringspremie van € 1.200 (voor 4 kWp) is niet voldoende om dit verschil te compenseren. Wanneer de familie Willemsen een grote zelfconsumptie nastreeft, kunnen ze dit verschil verkleinen. Maar zelfs binnen dit nieuwe systeem, blijven zonnepanelen een economisch interessante investering.

Conclusie

De premie van de overheid compenseert voor een stuk de overgang naar het nieuwe systeem, maar vanaf 2021 zijn zonnepanelen het meest voordelig voor wie meteen de energie kan verbruiken die hij opwekt, of voor wie ze kan opslaan in een thuisbatterij.

Let op! Zowel vóór als na 2021 blijft een investering in zonnepanelen volgens Test Aankoop de moeite waard.

Ook interessant voor jou