Het verschil tussen het prosumententarief en het nieuwe nettarief

Iedereen die al zonnepanelen heeft, of vóór 2021 een zonnepaneleninstallatie plaatst, kan tot 15 jaar na de installatiedatum kiezen tussen het prosumententarief en het nieuwe nettarief werkelijke afname op de distributie- en transportkosten. Gezien nog niet elke zonnepaneleneigenaar over voldoende informatie beschikt, tonen we je graag waarin die twee opties verschillen!

Elke Vlaming met zonnepanelen betaalt sinds 2015 een forfaitair prosumententarief voor het gebruik van het elektriciteitsnet. Sinds de uitrol van de digitale meter, sinds juli 2019, kan je ook kiezen voor een ander soort bijdrage voor die kosten: een nettarief op basis van je werkelijke afname.

Over de uitrol van de digitale meter

Netbeheerder Fluvius vervangt stapsgewijs alle klassieke elektriciteitsmeters (ook wel Ferrarismeters genoemd) door digitale meters. De oude meters draaien terug en ‘verminderen’ je meterstand wanneer je zonnepanelen meer elektriciteit produceren dan je op dat moment verbruikt. Hierdoor dalen je elektriciteitskosten.

De nieuwe digitale meter draait niet automatisch terug, maar meet apart hoeveel elektriciteit je van het net afneemt en hoeveel je injecteert. Dankzij dit systeem weet je netbeheerder nog steeds perfect wat je effectieve verbruik is (en draait je meter nog steeds virtueel terug).

Over de nettarieven

Los van je elektriciteitskosten betaal je als eigenaar van zonnepanelen ook puur voor het gebruik van het net. Dit zijn de zogenaamde distributiekosten. Je krijgt ze voorgeschoteld in de vorm van een forfaitair prosumententarief of – sinds juli 2019 – op basis van je werkelijke afname (= het nieuwe nettarief).

Wie zijn zonnepanelen voor 1 januari 2021 installeert, behoudde normaal gezien tot 15 jaar na de installatiedatum het principe van de terugdraaiende teller. En kon dus gedurende die periode zélf kiezen welk tarief het best bij zijn verbruik past. Sinds 14 januari 2021 verklaarde het Grondwettelijk Hof deze voordelige regeling niettig. Hierdoor vallen alle zonnepaneleneigenaars die vandaag een digitale meter hebben automatisch onder het nieuwe nettarief werkelijke afname. Ze hoeven het prosumententarief niet meer te betalen.

Optie 1: het prosumententarief

De keuze voor het prosumententarief blijft de standaard optie voor iedereen die vóór 2021 zonnepanelen installeert en nog over een analoge meter beschikt. De keuze voor het prosumententarief is voordelig wanneer je weinig verbruikt op het moment dat de zon schijnt. Met andere woorden: wanneer je verbruik (nog) niet is afgestemd op de piekproductiemomenten van je zonnepanelen.

Opgelet! Tot voor kort werd gezegd dat al wie zonnepanelen plaatste voor 2021 tot 15 jaar na de installatie kan genieten van het principe van de terugdraaiende teller. Ook wie over een digitale meter beschikt. Het Grondwettelijk Hof heeft deze regeling op 14 januari 2021 teniet gedaan. Eigenaars van zonnepanelen met een digitale meter vallen nu automatisch onder het systeem van het nettarief werkelijke afname. Net als iedereen die vanaf 2021 zonnepanelen installeert. In dit systeem betaal je geen prosumententarief meer, maar netkosten op je bruto-werkelijke afname.

Dit nieuwe systeem is interessant wanneer je veel van je opgewekte energie onmiddellijk verbruikt (= een hoge zelfconsumptie). Daarnaast kun je dankzij zogenaamde terugleveringscontracten een vergoeding krijgen voor elke kWh die je terug op het net injecteert. Bij Luminus geniet je hiervan wanneer je kiest voor het energietarief Comfy of Comfy Shine.

Optie 2: het nieuwe ‘nettarief werkelijke afname’

Iedereen die voor 2021 zonnepanelen installeert, kan kiezen voor het nettarief werkelijke afname. Elke eigenaar van zonnepanelen die ná 1 januari 2021 worden geplaatst, valt sowieso onder dit nieuwe systeem.

Dit tarief is niet forfaitair. Het jaarbedrag ligt dus niet vast. Je betaalt enkel distributiekosten voor de momenten waarop je stroom afneemt van het net. De keuze voor dit tarief kan je honderden euro’s voordeel opleveren als je vooral elektriciteit verbruikt op het moment dat de zon schijnt – en je dus niets in het net hoeft te injecteren. Óf wanneer je over een thuisbatterij beschikt waarmee je je zonne-energie kan opslaan.

6 tips om je prosumententarief onder controle te houden

Maak een goede keuze dankzij deze praktische tips

Tip 1: schat je situatie in voor je beslist

De nieuwe nettarieven kunnen hoger liggen dan het regionaal vastgelegde prosumententarief, maar ook lager! Alles hangt af van jouw werkelijke afname van het net. Zelfconsumptie speelt hieron een heel belangrijke rol. Dit artikel geeft je tips om je zelfverbruik aanzienlijk te verhogen.

Tip 2: tips om te besparen

Twijfel je aan het voordeel van het nieuwe nettarief? Fluvius raadt je aan om één volledig jaar te wachten. Je moet immers alles seizoenen incalculeren om een nauwkeurige inschatting te maken van je totale verbruik en productie. Op basis van die gegevens krijg je een beter zicht op het meest voordelige tarief in jouw situatie. Bovendien kan je in tussentijd aanpassingen maken aan je verbruik of je infrastructuur, om je zelfconsumptie of direct verbruik te verhogen.

Hoe groter je zelfconsumptie, hoe groter de hoeveelheid elektriciteit die je verbruikt op momenten dat je zonnepanelen het productiefst zijn. Hoe meer autoconsumptie, hoe minder elektriciteit je afneemt van het net, hoe minder distributiekosten je zal moeten betalen. Je kan dit doen door (vaat)wasmachines overdag te laten draaien of elektriciteit op te slaan in een thuisbatterij. Een slimme app kan je hierbij helpen.

Tip 3: Kiezen voor het nieuwe nettarief werkelijke afname? Dat doe je zo!

Van zodra je over een digitale elektriciteitsmeter beschikt, kan je overstappen op het nieuwe nettarief. Fluvius komt vanzelf langs bij alle prosumenten om die te installeren. Je kan ook een eerdere plaatsing aanvragen, maar die is dan voor jouw rekening. Ook niet onbelangrijk: kies je voor het nieuw nettarief, dan is er geen weg terug naar het prosumententarief.

Hier kan je een overschakeling op het nieuwe nettarief aanvragen. In de praktijk begint het dan pas na de eerstvolgende jaarafrekening van je energieleverancier.

Ook interessant voor jou