Het verschil tussen het prosumententarief en het nieuwe nettarief

Iedereen die al zonnepanelen heeft, of vóór 2021 een zonnepaneleninstallatie plaatst, kan tot 15 jaar na de installatiedatum kiezen tussen het prosumententarief en het nieuwe nettarief op de distributie- en transportkosten. Gezien nog niet elke zonnepaneleneigenaar over voldoende informatie beschikt, tonen we je graag waarin die twee opties verschillen!

Elke Vlaming met zonnepanelen betaalt sinds 2015 een forfaitair prosumententarief voor het gebruik van het elektriciteitsnet. Sinds de uitrol van de digitale meter, sinds juli 2019, kan je ook kiezen voor een ander soort bijdrage voor die kosten: een nettarief op basis van je effectieve afname.

Over de uitrol van de digitale meter

Netbeheerder Fluvius vervangt stapsgewijs alle klassieke elektriciteitsmeters (ook wel Ferrarismeters genoemd) door digitale meters. De oude meters draaien terug en ‘verminderen’ je meterstand wanneer je zonnepanelen meer elektriciteit produceren dan je op dat moment verbruikt. Hierdoor dalen je elektriciteitskosten.

De nieuwe digitale meter draait niet automatisch terug, maar meet apart hoeveel elektriciteit je van het net afneemt en hoeveel je injecteert. Dankzij dit systeem weet je netbeheerder nog steeds perfect wat je effectieve verbruik is (en draait je meter nog steeds virtueel terug).

Over de tariefkeuze

Los van je elektriciteitskosten betaal je als eigenaar van zonnepanelen ook puur voor het gebruik van het net. Dit zijn de zogenaamde distributiekosten. Je krijgt ze voorgeschoteld in de vorm van een forfaitair prosumententarief of – sinds juli 2019 – op basis van je effectieve afname (= het nieuwe nettarief).

Wie zijn zonnepanelen voor 1 januari 2021 installeert, behoudt tot 15 jaar na de installatiedatum het principe van de terugdraaiende teller. En kan dus gedurende die periode zélf kiezen welk tarief het best bij zijn verbruik past. Opgelet: eenmaal je kiest voor het nieuwe nettarief, kan je niet meer terug. Vanaf 2021 val je sowieso onder het nieuwe nettarief.

Goed om te weten:
Zowel het prosumententarief als het nieuwe nettarief is een manier om bij te dragen aan je gebruik van het elektriciteitsnet. Dit staat los van wat je betaalt voor de stroom die je afneemt van het net.
In het geval van het prosumententarief is dat verschil heel duidelijk: je betaalt jaarlijks een forfaitair bedrag, afhankelijk van het vermogen van je omvormer, voor je gebruik van het elektriciteitsnet. Zélfs wanneer je amper stroom afneemt van datzelfde net. Die stroom betaal je dan weer met de maandelijkse factuur van je energieleverancier.

Optie 1: het prosumententarief

De keuze voor het prosumententarief blijft de standaard optie voor iedereen die vóór 2021 zonnepanelen installeert. In de praktijk blijven dezelfde regels gelden als bij de terugdraaiende meters: je digitale meter draait (virtueel) terug wanneer je meer zonnestroom opwekt dan je verbruikt.

De keuze voor het prosumententarief is voordelig wanneer je weinig verbruikt op het moment dat de zon schijnt. Met andere woorden: wanneer je verbruik (nog) niet is afgestemd op de piekproductiemomenten van je zonnepanelen.

Opgelet! Momenteel is het uitgangspunt dat wie zonnepanelen in gebruik neemt vóór 31 december 2020, kan kiezen om 15 jaar te blijven genieten van het principe van de terugdraaiende teller. Deze regeling is gebaseerd op het op 5 juni 2019 gepubliceerde decreet van de Vlaamse Overheid.
Onder andere energieregulator VREG heeft deze regeling echter aangevochten bij het Grondwettelijk Hof, waardoor een gerechtelijke uitspraak ertoe kan leiden dat de terugdraaiende teller wordt vernietigd. Daarom is het op dit moment nog niet zeker of je effectief, en gedurende 15 jaar, van de terugdraaiende teller zal kunnen blijven genieten. We houden je in ieder geval op de hoogte van de laatste stand van zaken.

Optie 2: het nieuwe nettarief

Iedereen die voor 2021 zonnepanelen installeert, kan kiezen voor het nieuwe nettarief. Elke eigenaar van zonnepanelen die ná 1 januari 2021 worden geplaatst, valt sowieso onder dit nieuwe systeem.

Dit tarief is niet forfaitair. Het jaarbedrag ligt dus niet vast. Je betaalt enkel distributiekosten voor de momenten waarop je stroom afneemt van het net. De keuze voor dit tarief kan je honderden euro’s voordeel opleveren als je vooral elektriciteit verbruikt op het moment dat de zon schijnt – en je dus niets in het net hoeft te injecteren. Óf wanneer je over een thuisbatterij beschikt waarmee je je zonne-energie kan opslaan.

6 tips om je prosumententarief onder controle te houden

Maak een goede keuze dankzij deze praktische tips

Tip 1: schat je situatie in voor je beslist

De nieuwe nettarieven kunnen hoger liggen dan het regionaal vastgelegde prosumententarief, maar ook lager! Alles hangt af van jouw werkelijke afname van het net.  Deze simulator van de VREG maakt een inschatting van de beide tarieven op basis van jouw specifieke input. Je kan de test uitvoeren als je al zonnepanelen hebt, maar ook wanneer je twijfelt of je er nog dit jaar op je dak laat leggen.

Tip 2: tips om te besparen

Twijfel je aan het voordeel van het nieuwe nettarief? Fluvius raadt je aan om één volledig jaar te wachten. Je moet immers alles seizoenen incalculeren om een nauwkeurige inschatting te maken van je totale verbruik en productie. Op basis van die gegevens krijg je een beter zicht op het meest voordelige tarief in jouw situatie. Bovendien kan je in tussentijd aanpassingen maken aan je verbruik of je infrastructuur, om je zelfconsumptie of direct verbruik te verhogen.

Hoe groter je zelfconsumptie, hoe groter de hoeveelheid elektriciteit die je verbruikt op momenten dat je zonnepanelen het productiefst zijn. Hoe meer autoconsumptie, hoe minder elektriciteit je afneemt van het net, hoe minder distributiekosten je zal moeten betalen. Je kan dit doen door (vaat)wasmachines overdag te laten draaien of elektriciteit op te slaan in een thuisbatterij. Een slimme app kan je hierbij helpen.

Tip 3: Kiezen voor het nieuwe nettarief? Dat doe je zo!

Van zodra je over een digitale elektriciteitsmeter beschikt, kan je overstappen op het nieuwe nettarief. Fluvius komt vanzelf langs bij alle prosumenten om die te installeren. Je kan ook een eerdere plaatsing aanvragen, maar die is dan voor jouw rekening. Ook niet onbelangrijk: kies je voor het nieuw nettarief, dan is er geen weg terug naar het prosumententarief.

Hier kan je een overschakeling op het nieuwe nettarief aanvragen. In de praktijk begint het dan pas na de eerstvolgende jaarafrekening van je energieleverancier.

Ook interessant voor jou