Privé

Wat is het verschil tussen zonnepanelen en een zonnecollector?

Voor privéwoningen is de zon dé duurzame energiebron voor de toekomst. De technologie van vandaag biedt je heel wat mogelijkheden om zonne-energie aan te wenden. Het gebruik van zonnepanelen om elektriciteit op te wekken is genoegzaam bekend. Maar weet je ook wat een zonnecollector is en hoe die werkt? Tijd voor een vergelijking!

Is er een verschil tussen zonnepanelen en zonnecollectoren? Wat is de kostprijs en de opbrengst? Kunnen beide systemen eenvoudig worden geïnstalleerd? Hoog tijd om deze vragen te beantwoorden.

De werking van zonnepanelen

Zoals je ongetwijfeld weet zetten zonnepanelen zonlicht om in elektriciteit. Samen met de omvormer vormen ze de fotovoltaïsche installatie.

De meest gebruikte types zonnepanelen zijn mono- en polykristallijne panelen. Beiden hebben een lange levensduur met beperkt rendementsverlies en vergen minimaal onderhoud. Een vakman kan je helpen de juiste keuze te maken voor jouw woonsituatie.

>> Download ook ons ebook: Alles over zonnepanelen

De werking van een zonnecollector

Een zonnecollector maakt deel uit van een zonnesysteem om leidingwater in een zonneboiler op te warmen. De vloeistof (water, eventueel vermengd met een antivriesmiddel) die door buizen in de collector stroomt, warmt op door het zonlicht. Die warmte wordt op zijn beurt doorgegeven aan het water in de zonneboiler of het voorraadvat. Dit warm water kan dan gebruikt worden aan de kraan, in de douche of voor je verwarmingssysteem. We beschrijven de verschillende types met voor- en nadelen:

  • Drukloze of leegloopsystemen werken door middel van een eenvoudige technologie. Wanneer het water in het voorraadvat warmer is dan het water in de collector, stroomt de collector leeg. Dit voorkomt dat de leidingen kapotvriezen bij koude temperaturen. Het is het meest rendabele systeem voor een warm en zonnig klimaat.
  • Drukgevulde systemen bevatten een antivriesvloeistof (glycol). Hierdoor zijn ze efficiënter bij koudere temperaturen. Glycol moet je best om de vier jaar laten controleren en eventueel vervangen. Het product verliest namelijk zijn antivrieseigenschappen. Door de circulatiepomp, de overdrukventielen en de ontluchters is het een complex systeem dat regelmatig onderhoud vraagt. Een ander nadeel is dat glycol giftig is en dus niet echt milieubewust.
  • Een vlakkeplaatcollector is een vlak paneel waardoor koperen of aluminium leidingen lopen. De bovenkant is afgesloten met een zwarte glasplaat. Je vindt zowel drukgevulde als leegloopsystemen.
  • Een vacuümbuiscollector werkt met dubbelwandige glazen buizen met daartussen een vacuüm. Op enkele uitzonderingen na is dit een drukgevuld systeem. Deze technologie geeft een beter rendement bij bewolkt weer en is minder afhankelijk van de oriëntatie en de hellingsgraad van het dak. Bovendien zijn de warmteverliezen beperkt. Een vacuümbuiscollector is wel gevoeliger voor schade dan een vlakkeplaatcollector.

zonnecollector

Warm water versus elektriciteit

Kies je nu best voor een zonnesysteem met een zonnecollector of toch maar voor een fotovoltaïsche installatie met zonnepanelen? Dat hangt af van waarop je wil besparen:

  • Een zonnesysteem met boiler en collectoren is enkel bedoeld om energie te besparen bij de productie van warm water.
  • Een fotovoltaïsche installatie heeft het voordeel dat je met de opgewekte elektriciteit meer kan doen dan enkel water opwarmen.

Zit er een verschil in de plaatsing?

  • Voor dezelfde opbrengst op jaarbasis neemt een fotovoltaïsche installatie ongeveer 4 keer meer plaats in dan zonnecollectoren.
  • Zonnecollectoren zijn zwaarder dan zonnepanelen. Zeker bij platte daken is het belangrijk dat de draagkracht voldoende is. Zonnepanelen zijn lichter en bestrijken een groter oppervlak. Hierdoor is het gewicht beter verdeeld.
  • Omdat zonnepanelen meestal serieel zijn geschakeld, kan schaduw een kleine impact hebben op het rendement. Bij zonnecollectoren is dit minder het geval.
  • Zonnepanelen werken het best bij een zuidgerichte oriëntatie. Het rendementsverlies op west- en oostgerichte daken blijft echter beperkt. Omdat zonnecollectoren baat hebben bij rechtstreeks zonlicht is een zuidgerichte oriëntatie sterk aan te raden.
  • Zonnepanelen zijn afhankelijk van licht (en niet rechtstreeks van stralen) en blijven dus goed functioneren bij een steilere of zwakkere hellingsgraad. De opbrengst van zonnecollectoren is sterker afhankelijk van de helling van het dak. Voor beide is rond de 35° de ideale hellingsgraad.
  • Een zonneboiler of opslagvat bevat al gauw 300 liter water en meet 2 meter op 1 meter. Kort gezegd: het is zwaar en groot. De vloer van je woning moet hiertegen bestand zijn.
  • De bekabeling van een fotovoltaïsche installatie is veel dunner en makkelijker te integreren in een woning dan de leidingen van een zonneboiler.

Samengevat is de plaatsing van zonnepanelen eenvoudiger. Het rendement is minder afhankelijk van de omstandigheden zoals de hellingsgraad of de oriëntatie van het dak. De plaatsing van een opslagvat voor zonnecollectoren vergt heel wat denkwerk en eventueel structurele ingrepen.

Welke installatie is het meest rendabel?

Zonnecollectoren en -panelen gebruiken beiden de zon als energiebron. De werking van beide systemen is echter compleet verschillend. Dit heeft gevolgen voor het rendement:

  • De omzetting van zonlicht naar elektriciteit is drie- tot viermaal minder efficiënt dan de omzetting van zonlicht naar warmte. De zonnecollector is dus (theoretisch) met een straatlengte voorsprong de winnaar op vlak van rendement. Hou er echter rekening mee dat de warmteverliezen bij slecht geïsoleerde leidingen en een minderwaardig opslagvat hoog kunnen oplopen. Het rendement loopt dan snel terug. Bij zonnepanelen ben je bijna zeker van een gewaarborgd rendement.
  • Zonnecollectoren werken op volle toeren bij rechtstreeks zonlicht op warme zomerse dagen. Op bewolkte dagen of bij koude temperaturen is de opbrengst veel minder. Zonnepanelen, en dan voornamelijk het polykristallijne type, werken ook uitstekend bij diffuus licht (bewolking) en bij kouder weer.

Kostprijs en terugverdientijd

Welk systeem is nu het voordeligst voor jouw woonsituatie en portefeuille? Dat hangt af van een aantal factoren:

  • De kostprijs van een fotovoltaïsche installatie is doorgaans hoger. De plaatsing is echter eenvoudiger en vraagt zelden om structurele maatregelen.
  • Voor zuinige verbruikers drukken minder zonnepanelen de kostprijs. Een zonnecollector is vaak interessanter voor grotere gezinnen.
  • De terugverdienprijs van zonnepanelen bedraagt 8 jaar.
  • De terugverdienprijs van een zonnecollector is afhankelijk van heel wat factoren. Het systeem is gevoeliger voor temperatuur, oriëntatie, leidingverliezen … en in sommige gevallen zijn er structurele maatregelen nodig aan je woning. Laat je goed informeren door een vakman.
  • Premies kunnen de kostprijs en terugverdientijd sterk beïnvloeden.



Ga naar www.luminus.be