Digitale meters: een stand van zaken

In Vlaanderen worden sinds juli 2019 digitale meters voor elektriciteit en gas geplaatst. In Brussel loopt momenteel een proefproject en ook Wallonië heeft de keuze gemaakt om de oude meters te vervangen door zogenoemde ‘slimme meters’.

Wat is een digitale meter?

De meeste mensen hebben thuis een elektromechanische meter met een draaiteller. De digitale meter is er één met een elektronische display. Net als de klassieke Ferrarismeters meet hij het elektriciteits- en aardgasverbruik, maar de digitale meter kan afzonderlijk de opname en de injectie (door bijvoorbeeld zonnepanelen) meten. Dit nieuwe type meter dankt zijn naam aan de ingebouwde communicatietechnologie waardoor hij informatie kan versturen en ontvangen. Hierdoor krijg je meer inzicht in jouw energieverbruik en zie je snel waar je kan besparen.

Wat zijn de voordelen van een digitale meter?

De nieuwe generatie digitale energiemeters biedt heel wat voordelen:

  • Automatische meteropname

De meterstanden worden automatisch doorgestuurd naar de netbeheerder. Er hoeft dus niemand meer langs te komen voor een meteropname.

  • Geen aparte budgetmeters nodig

De slimme meter geeft feedback over het werkelijke verbruik. Hierdoor kunnen energieleveranciers werken met een systeem van voorafbetaling waarbij het plaatsen van een budgetmeter overbodig is.

  • Kostenefficiënt elektriciteitsverbruik dankzij betere monitoring

Met een slimme meter kan je jouw stroomverbruik via allerlei apps opvolgen. Systemen waarbij je vaatwasser of wasmachine pas aanslaat wanneer de stroom het goedkoopst is, worden bovendien mogelijk.

  • Eenvoudig overschakeling tussen enkel- en tweevoudig tarief

Dankzij een digitale meter is het een stuk eenvoudiger om over te schakelen van dag- en nachttarief naar één tarief. Of net andersom.

  • Afsluiten en (her)aansluiten wordt goedkoper

Het afsluiten of aansluiten van een slimme meter kan vanop afstand gebeuren. Hierdoor vallen de hoge kosten voor het af- en aansluiten grotendeels weg.

  • De digitale meter maakt injectievergoedingen mogelijk

Beschik je als zonnepaneleneigenaar over het ‘nettarief werkelijke afname’ en heb je gekozen voor een energietarief met injectievergoeding? Dan krijg je een vergoeding voor elke kWh die je terug op het net stuurt. Meer informatie hierover lees je in dit artikel .

Wat zijn de nadelen van een digitale meter?

  • De bezuinigingen zijn voor sommigen eerder beperkt: Het klopt dat een slimme meter helpt om je verbruik op te volgen en je zo stimuleert om bewuster met energie om te gaan. Maar als je al energiebewust leeft, biedt de meter op dat vlak niet zo heel veel meerwaarde. Bovendien verbruikt de digitale meter, in tegenstelling tot een mechanisch exemplaar, zelf ook wat energie.
  • Meer storingen en kortere levensduur: In vergelijking met een mechanische meter is een digitale meter gevoeliger aan storingen. Daarnaast gaat hij minder lang mee.
  • Minder gedoe, maar meer grip op je privacy: Een slimme meter maakt gebruik van een internetverbinding om je gegevens rechtstreeks door te sturen naar de netbeheerder. Als klant ben je uiteraard eigenaar van deze gegevens en geef je al dan niet de toestemming aan je leverancier om meer dan enkel je jaarverbruik te ontvangen. Je beslist zelf met wie je bijvoorbeeld kwartaalgegevens deelt.

Uitrol digitale meters in Vlaanderen

Sinds juli 2019 worden de digitale meters geleidelijk aan geïnstalleerd in heel Vlaanderen. Bouwers, verbouwers, eigenaars van zonnepanelen en klanten met een budgetmeter komen eerst aan de beurt.

In maart 2019 bereikte de Vlaamse regering een akkoord over een regeling voor eigenaars van een zonnepaneleninstallatie:

  • Voor alle installaties, geplaatst en gekeurd vóór 1 januari 2021, kan je als eigenaar kiezen om in het huidige systeem te blijven. Dit betekent dat je voorlopig gedurende de eerste 15 jaar* van je zonne-installatie kan rekenen op een terugdraaiende teller, zowel op distributiekosten als op elektriciteitskosten. Heb je een installatie van 5 jaar oud, dan val je dus nog 10 jaar onder deze regeling.
  • Je kunt ook op elk moment overstappen naar het nieuwe tariefsysteem dat ontwikkeld werd door de VREG. In dit systeem betaal je nettarieven op alle elektriciteit die je van het net haalt: ‘het nettarief werkelijke afname’. Let wel, in dat geval vervalt de terugdraaiende teller. Dit systeem is vooral voordelig wanneer je overdag meestal thuis bent en veel van je zelf opgewekte stroom onmiddellijk gebruikt. Tips om je zelfverbruik te verhogen vind je hier.
  • Check deze simulatietool van VREG om snel te weten te komen wat voor jou de beste regeling is

*Opgelet! Tot voor kort werd gezegd dat al wie zonnepanelen plaatste voor 2021 tot 15 jaar na de installatie kan genieten van het principe van de terugdraaiende teller. Ook wie over een digitale meter beschikt. Het Grondwettelijk Hof heeft deze regeling op 14 januari 2021 teniet gedaan. Eigenaars van zonnepanelen met een digitale meter vallen nu automatisch onder het systeem van het nettarief werkelijke afname. Net als iedereen die vanaf 2021 zonnepanelen installeert. In dit systeem betaal je geen prosumententarief meer, maar netkosten op je bruto-werkelijke afname.

Dit nieuwe systeem is interessant wanneer je veel van je opgewekte energie onmiddellijk verbruikt (= een hoge zelfconsumptie). Daarnaast kun je dankzij zogenaamde terugleveringscontracten een vergoeding krijgen voor elke kWh die je terug op het net injecteert. Bij Luminus geniet je hiervan wanneer je kiest voor het energietarief Comfy of Comfy Shine.

IN CIJFERS

De uitrol van de digitale meters verloopt erg vlot in Vlaanderen. Fluvius stelt gedetailleerde planningen op. Enkele cijfers van 31/10/2020:

– Er zijn intussen al 483.198 digitale meters geplaatst.

– In 2021 zal Fluvius ongeveer 1 miljoen nieuwe digitale meters plaatsen.

– In 2022 staan er 1,5 miljoen extra digitale meters op de planning.

Digitale meters in Brussel en Wallonië

De Brusselse regering is momenteel nog bezig met het opstellen van de juridische kaders om de uitrol van elektronische meters en hun functionaliteiten in de komende jaren mogelijk te maken. Sibelga gaat in de eerste fase Smart Ready-meters plaatsen die vanop afstand gecontroleerd worden. Vanaf 2023 zouden elk jaar 40.000 slimme meters worden geplaatst. Er kan dus nog veel gebeuren op vlak van technologie, kosten, noden …

Ook de Waalse regering vindt digitale meters de enige logische keuze voor de toekomst, in termen van voortuitgang en efficiëntie. Wallonië heeft daarom – naar analogie met Vlaanderen – het prosumententarief geïntroduceerd op 1 oktober 2020. Je kan er nu kiezen tussen een capaciteitstarief, vergelijkbaar met het Vlaamse prosumententarief en berekend op het vermogen van je omvormer, of een proportioneel tarief, vergelijkbaar met het nieuwe tariefsysteem in Vlaanderen. Energieregulator CWaPE zal waken over de juiste toepassing van het tarief.

Wie betaalt de kosten van de digitale meter?

De Vlaamse energieregulator VREG voerde een kosten-batenanalyse uit over de uitrol van digitale meters in Vlaanderen. Die analyse spreekt van een juiste beleidskeuze en een maatschappelijk winstgevend effect dat kan oplopen tot 393 miljoen euro. Toch zal de plaatsing van digitale meters ook een kleine kost hebben voor de gezinnen.

Een gemiddeld gezin zou volgens de VREG maximaal 1,30 euro per maand meer betalen, met name via hogere tarieven van de netbeheerders. Volgens de Vlaamse overheid kan deze extra kost echter gemakkelijk teruggewonnen worden door de energiebesparing die gepaard gaat met een actief gebruik van de digitale meter.

Je netwerkbeheerder contacteert je voor de plaatsing van een digitale meter. Wil je op eigen vraag omschakelen naar een digitale meter? Dan is er goed nieuws: de prijs zakte immers van 274 euro in 2019 naar 88 euro in 2020.

Ook interessant voor jou