Privé

De Vlaamse Bijdrage Energiefonds: een stand van zaken

De omstreden Vlaamse Bijdrage Energiefonds is vernietigd. Dat heeft het Grondwettelijk Hof op 22 juni beslist. De energietaks blijft wel behouden voor 2016 en 2017.

Al van bij de beslissing om de Vlaamse Bijdrage Energiefonds in te voeren, was er heel wat te doen om deze maatregel. Vele tegenstanders bestempelden de energieheffing als een “onrechtvaardige taks” en de Raad van State gaf een negatief advies. Toch zette toenmalig minister voor Energie en Begroting Annemie Turtelboom door. Zo kreeg de Vlaamse energieheffing de naam ‘Turteltaks’. Maar waar ging het alweer over? Wij frissen je geheugen graag op.

WAT WE WETEN

Wat was de Vlaamse Bijdrage Energiefonds?

De Vlaamse energieheffing werd in het leven geroepen om de historische schuldenberg van de groenestroomcertificaten te dempen. Daarom betalen gezinnen en bedrijven sinds 1 maart 2016 een jaarlijkse forfaitaire bijdrage van tenminste 100 euro per aansluitpunt. Voor Vlaamse gezinnen met een groot verbruik kon het tarief zelfs oplopen tot 770 euro per aansluitpunt. De inkomsten van de Vlaamse energieheffing vloeien rechtstreeks naar het Energiefonds.

Wat is het Energiefonds?

Volgens het energiedecreet kan het Energiefonds door de Vlaamse Regering aangewend worden voor de uitvoering van het energiebeleid en de financiering van:

  • De VREG (Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt)
  • Het sociaal energiebeleid
  • Het beleid inzake rationeel energiegebruik
  • Het beleid inzake hernieuwbare energiebronnen
  • het beleid inzake warmtekrachtkoppeling
  • De openbare dienstverplichtingen inzake energie

Vanaf 1 maart 2016 werden de opbrengsten van het Energiefonds ook gebruikt voor de bekostiging van “energiegerelateerde kosten” van de Vlaamse Overheid. In de praktijk komt dit neer op de financiering van de VREG, projecten inzake groene warmte en de afbouw van schulden als gevolg van de groenestroomcertificaten.

Wat houdt de uitspraak van het Grondwettelijk Hof in?

Op 22 juni heeft het Grondwettelijk Hof de Vlaamse energietaks vernietigd omdat de heffing de bevoegdheidsverdelende regels schendt. Omdat er al een federale belasting op het elektriciteitsverbruik bestaat, mag het Vlaams Gewest niet nog eens een elektriciteitsheffing invoeren. Vanaf 1 januari 2018 houdt de Vlaamse Bijdrage Energiefonds op te bestaan. Om rechtsonzekerheid en administratieve moeilijkheden te vermijden, blijft volgens de beslissing van het Grondwettelijk Hof de heffing voor 2016 en 2017 wel behouden.

Wat is de rol van de energieleverancier?

Hoewel de energieleveranciers geen inspraak hebben op de Vlaamse Bijdrage Energiefonds en hier zelf ook geen voordelen aan overhouden, zijn ze wel betrokken partij. Elke energieleverancier is immers wettelijk verplicht om de taks onder de noemer “Bijdrage Energiefonds” aan te rekenen op de afrekeningsfacturen en deze door te storten naar de Vlaamse overheid . Vanaf 2018 wordt de Bijdrage Energiefonds niet meer aangerekend.

Volgens de CREG gaat op dit moment in Vlaanderen 81,49% van de elektriciteitsfactuur naar overheid, distributie en transport. Slechts 18,51% wordt aangerekend voor de elektriciteit zelf. Het is enkel dit laatste deel van je factuur dat ten goede komt aan de leverancier, de rest wordt door je leverancier doorgestort.

Elektriciteit in vlaanderen

Kan je de kosten van 2016 en 2017 terugvorderen?

Volgens het Grondwettelijk Hof zal de heffing behouden blijven voor 2016 en 2017 en is het dus strikt genomen niet mogelijk om de belasting terug te vorderen. Volgens sommige juristen zou het feit dat je een nu onwettige belasting hebt betaald, grond kunnen zijn om via de rechtbank bij de Vlaamse overheid een terugvordering te eisen. De slaagkans om effectief geld terug te krijgen, is echter klein.

ALTERNATIEF VOOR DE VLAAMSE BIJDRAGE ENERGIEFONDS

Op 25 september 2017 heeft de Vlaamse regering het alternatief voor de energieheffing voorgesteld.

Groenestroombijdrage stijgt licht

Het aandeel Vlaamse groene stroom dat een energieleverancier minimum moet aanbieden, wordt licht verhoogd van 20,5 naar 21,5 %. Zo zal een gezin zonder zonnepanelen en met een gemiddeld verbruik van 3.500 kWh volgend jaar maximaal 4 euro per jaar meer betalen aan groenestroombijdrage.

De groenestroombijdrage die je  betaalt, is gebaseerd op je verbruik. Als je energie bespaart of zelf hernieuwbare energie produceert, betaal je dus een lagere groenestroombijdrage.

Hervorming van de energieheffing

Voor de invoering van de Vlaamse Bijdrage Energiefonds betaalden we allemaal al een kleine forfaitaire heffing voor de werking van de VREG en voor projecten rond groene warmte. Die basisenergieheffing wordt vanaf 2018 licht verhoogd. Gebruikers met sociaal tarief betalen niks extra, voor alle andere gezinnen komt er 5 euro per jaar bij.

Deze maatregel moet jaarlijks een bedrag van 114 miljoen euro opbrengen, dat grotendeels gebruikt zal worden om het overschot aan groenestroomcertificaten weg te werken. Daarnaast zal hiermee geïnvesteerd worden in projecten rond groene warmte en hernieuwbare energie, zoals kleine windmolens en batterijen.

Wat betekent dit voor je energiefactuur?

Voor een gezin met een gemiddeld verbruik zal de nieuwe energieheffing maximaal 9 euro per jaar kosten. Dat is dus een stuk minder dan de forfaitaire bijdrage van 100 euro die gezinnen eerder moesten betalen.

De nieuwe regeling zou voldoende moeten opbrengen om de problemen uit het verleden op te lossen en de geplande investeringen te financieren.

 



Ga naar www.luminus.be